Hồi Thứ Chín

                   Thứ 4, ngày 17 tháng 6 2009.

Lẽ đời có hợp ắt có tan. Trong cõi càn khôn có sinh ắt có diệt. Số phận con người hay muôn vạn sinh linh đều không tránh khỏi lẽ sinh tồn ấy. Nếu như có âm đức để lại thì cơ nghiệp kéo dài như nhà Chu, còn dẫu thống lĩnh thiên hạ, dốt sách như nhà Tần bất quá chỉ vài chục năm.

Xưa Tiên Đế nước Vệ lúc hàn vi có lần di ngoài bể Đông, thấy có một hình hình tròn màu trắng to bằng quả dưa, lấy làm la mới hỏi người đi cùng đó là vật gì.

Kẻ đó nói rằng :

 - Đó là vật do sóng biển tạo bọt mà thành, thường gọi là quả bọt, tụ được một ít lâu lại tan theo sóng. Cũng như lẽ đời có hợp thì có tan vậy.

Tiên Đế Vệ trầm ngâm lắm, sau này dựng cơ nghiệp, lòng cứ canh cánh nỗi niềm mong sao cho triều đại của mình trường tồn đến muôn đời. Nhất là từ khi tiên đế lên ngôi báu, nước Vệ chinh chiến liên miên, phân chia Nam Bắc điêu linh vô cùng. 34 năm Tiên Đế ở ngôi cao là 34 năm nước Vệ đầy biến động đau thương. Sau trận chiến năm Mậu Thân ở thành Quảng, sinh linh bị tàn sát nhiều vô kể, Tiên Đế nghĩ ngợi mà lâm bệnh. Biết số mình như Khổng Minh bên Tây Hán, dù có lập đàn cầu thọ cũng không nổi với mệng trời, Tiên Đế gọi quân thần đến căn dặn phải thật đoàn kết, gắn bó mới giữ được triều đại. Còn chỉ kẻ kế vị xong xuôi. Lui về dinh gọi con là Cường đến bảo:

- Ta thấy con tiếng mạo khá hơn các anh em, nước Vệ lúc này đang là lúc chiên tranh. Nay ta gửi con sang nước Lỗ học. Nước Vệ ta chỉ dựa vào Lỗ và Tề mới trường tồn được. Lúc này Lỗ đang thịnh, nhưng vận số xoay vần ắt có ngày Tề hùng cường. Ngươi thân bên Lỗ nhưng dạ hãy để bên Tề. Ấy mới là chỗ dựa muôn Đời.

     Cường nắm tay Tiên Đế khóc mãi một hôì, sau lau mắt mà hỏi :

-Vua cha có mệnh hệ gì, liệu giao ước với bọn họ còn có giá trị không. Lúc ấy nước Vệ biết dựa vào đâu để giữ hương hoả thái miếu. Con nghĩ ngày thái miếu tan hoang mà lòng đau như cắt, nghĩ mình bất tài không giữ nổi vương triều muôn phần đắc tội.

Tiên Đế gọi Cường sát lại bên mình, lấy dưới đệm ra một tấm da lừa nói:

- Nay nước Lỗ không có gì đáng ngại, còn với Tề sau này, nếu con cần gì cứ mở cái này ra xem. Lúc ấy khắc biết cách.

Năm sau Tiên Đế thác, thọ 79 tuổi. Nước Vệ xây lăng ui nghi để quàn Tiên Đế, lấy thứ đá tốt xứ Thanh, lại chọn những cây cối khắp miên trồng chung quanh, bên ngoài đúc chữ vàng. Tuyển một đội quân canh giữ nghiêm trang.

Trải qua hơn 30 năm sau khi Tiên Đế mất, nước Vệ kết thúc nhiều cuộc chiến tranh liên miên. Nước Lỗ vì thay đổi Vương Triều mà không còn mật thiết với Vệ. Vệ vốn không quen tự chủ, lâm vào thế rối loạn, trong triều các phe cánh cứ nhăm nhe đòi ngai vàng, có phe còn đòi thay đổi triều đại để phù hợp với Lỗ, phe thì nhất quyết không. Giữa lúc ngàn cân treo sợi tóc ấy, vua quan nước Vệ mới kéo nhau sang Thành Đô nước Tề xin trợ giúp.

Hai bên bàn mãi không đi đến đâu, đột ngột Tề Bá Vương hỏi:

- Con trai của Vệ tiền nhân giờ làm gì trong triều? 

Chả ai biết buổi ấy thế nào, nhưng Vệ và Tề giao hảo, lệ cũ thực hiện lại như xưa, còn Cường tiến thân vùn vụt. Mấy chốc nghiễm nhiên nắm giữ vương triều nước Vệ.

Vệ Cường Vương nắm ngôi, nước Vệ biến động. Quần thần bàn bạc mãi không xong, tinh thần quan lại, dân chúng dao động. Cường Vương sang Tề xin giúp đỡ, Tề Bá Vương nghe Vệ Vương trình bầy, mặt lạnh tanh ngáp dài chả nói câu gì. Cường Vương hiểu ý rút cuộn da lừa vân hay mang bên mình trải ra trình trước mặt Tề Vương. Ngón tay trỏ cứ rê chầm  chậm trên tấm da, đến một thấy mắt Tề Bá Vương bỗng lonh lanh. Vệ Vương dùng bút khoanh lại. Bây giờ Tề Bá Vương mới mời Vệ Vương sang điện Thái Hoà hội đàm.

Vệ Cường Vương về nước, mặt mũi hớn hở, đăng dàn diễn thuyết ầm ĩ. Miệng nói uốn tròn vo. Tay chặt chém vào không khí mạnh mẽ. Lệnh bắt vài kẻ làm gương. Thiên hạ khiếp sợ mà mọi chuyện mới tạm yên. Đất nước thanh bình.

Những kẻ làm quan trong triều trước có ý khác,  giờ răm rắp thuần phục. Uy danh ngai vàng nước Vệ trọn về một mối.

Chuyện về cuộn da lừa là điều bí mật, không hiểu sao có vài kẻ sĩ nước Vệ biết được. Tin này thấp thoáng đồn đại ngoài chợ. Vệ Vương lo lắng mới cho người sang Tề cấp báo. Tề Bá Vương bèn sai đại thần cấp cao sang Vệ chấn chỉnh nội tình, do xét những kẻ phao tin đồn ấy bắt vào ngục. Thiên hạ khiếp sợ mà mọi việc tạm yên. Đất nước mới lại… thanh bình.

Mỗ là kẻ lái buôn, thường hay lấy cả ngoài miền biển mang vào các chợ vùng trong bán. Năm nay thuyền chiếm nước Tề tuần tiễu ngoài khơi, không cho ngư dân Vệ đánh cá nữa. Mỗ thất nghiệp trải chiếu ngồi ngoài chợ lấy sách cha ông để lại, xem bói kiếm miếng cơm qua ngày. Có kẻ hiếu sự đặt quẻ hỏi chuyện cuốn  da lừa có thật hay không?

Mỗ đáp:

- Chuyện này bảo là thật cũng không phải, vì chưa ai nhìn rõ tấm do đó đầy đủ như thế nào. Bảo là không cũng thật khó, vì không thật thì cần gì phải bắt người.

Kẻ kia bực quá, đập tan mai rùa và ống thẻ của mỗ trách rằng:

- Bậy bạ! Thầy cũng chỉ là kẻ ăn tiền nói kiểu nước đôi. Cái thứ đồ để thầy dùng bịp bợm thiên hạ kiếm cơm này, đập đi cho kẻ khác khỏi bị thầy lừa.

Mỗ cúi đầu nghe lời trách mắng. Nghĩ đời có lúc hợp, lúc tan. Vận con ngừoi có lúc lên, lúc xuống. Trong lòng không dám nghĩ lời phân giải,  lặng lẽ xếp cất đồ rồi lủi thủi mà đi.

Xảy có kẻ thư sinh bám tay níu lại hỏi:

- Thầy cho hỏi, khoá thi công chức năm nay liệu có những chữ gì phạm huý?

Mỗ nhìn quanh, thấy chả có ai, trông lại thấy kẽ kia hỏi cũng thật lòng bèn ghé tai hắn thì thầm:

- những chữ có trong cuốn da lừa.

Thư sinh nài nỉ mỗ nói rõ, mỗ chỉ lạnh tanh ngáp dài. Thư sinh móc túi lấy ra đống bạc, ngón trỏ cứ mân mê từng nén. Mỗ thấy bạc mắt long lanh………